Z dumą informujemy, że po raz pierwszy w historii Polska będzie gospodarzem dorocznego 37. posiedzenia Rady Menadżerów Narodowych Programów Antarktycznych (COMNAP – Council of Managers of National Antarctic Programs) oraz towarzyszącemu mu 21. Sympozjum “Our Antarctic Future”.
Council of Managers of National Antarctic Programs (COMNAP) to jedyna międzynarodowa platforma wymiany wiedzy i współpracy między menadżerami programów antarktycznych. Zrzesza przedstawicieli ponad 30 państw, od Stanów Zjednoczonych, przez Koreę Południową, po Chile. Działalność organizacji koncentruje się wokół zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych warunków dla prowadzenia badań naukowych. Spotkania COMNAP obejmują m.in. koordynację tras statków i samolotów, uzgadnianie modernizacji infrastruktury, wymianę informacji o sprzęcie technicznym, procedurach ratunkowych i ochronie środowiska. Towarzyszące sympozjum podkreśli globalne znaczenie regionu Antarktydy dla ludzkości oraz rolę narodowych programów antarktycznych w badaniach zmian zachodzących na tym kontynencie.
Wydarzenie odbędzie się w Warszawie w dniach 4–8 sierpnia 2025 roku i zgromadzi ponad 220 uczestników reprezentujących ponad 30 krajów zaangażowanych w badania i działalność w Antarktyce. W Polsce działalność COMNAP jest reprezentowane przez Dyrektor Agnieszkę Kruszewską z Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Wydarzenie zostało objęte Honorowym Patronatem:
- Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
- Prezydenta m.st. Warszawy.
Dodatkowo patronat sprawują:
- Polska Akademia Nauk,
- Polskie Konsorcjum Polarne,
- Komitet Badań Polarnych PAN,
- Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, będący również współorganizatorem wydarzenia.
“Obecność Polski w Antarktyce to nie tylko prestiż związany z udziałem w globalnej nauce. To szansa na wpływ na międzynarodowe decyzje, na odpowiedzialny udział w ochronie najbardziej unikalnego ekosystemu Ziemi. To też konkretne zobowiązania i wyzwanie logistyczne porównywalne z misją kosmiczną” – mówi Agnieszka Kruszewska, która z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk odpowiada za zarządzanie Polską Stacją Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, a od 10 lat zasiada w zarządzie Polskiego Konsorcjum Polarnego, jest też członkinią Komitetu Badań Polarnych PAN.
Utrzymywana przez Polskę całoroczna stacja badawcza zlokalizowana na Wyspie Króla Jerzego, funkcjonuje nieprzerwanie już niemal 50 lat (od 1977 roku). To jedno z najdłużej działających laboratoriów polarnych w rejonie Antarktyki Zachodniej. Każdego roku zespoły naukowe prowadzą tam monitoringi środowiskowe, badania klimatyczne, geofizyczne i biologiczne, możliwe tylko dzięki precyzyjnie zorganizowanej logistyce.
“Większość programów antarktycznych nie dysponuje kompletnym zapleczem logistycznym, własnymi statkami, samolotami czy szpitalami. Dlatego współpraca jest podstawą działania. To właśnie w ramach COMNAP rozmawiamy, kto może przewieźć ludzi i sprzęt, gdzie da się połączyć wysiłki różnych krajów” – mówi dr Dariusz Puczko, który wspólnie z dyrektor Kruszewską odpowiada za bieżące funkcjonowanie stacji, w tym logistykę wypraw polarnych. Puczko jest też kierownikiem kompleksowej modernizacji stacji, a w przeszłości był związany z logistyką Polskiej Stacji Polarnej Hornsund im. Stanisława Siedleckiego na Spitsbergenie.
“Antarktyka działa jak system naczyń połączonych. Logistyka na końcu świata to wspólna odpowiedzialność za Antarktykę, a ta nie wybacza improwizacji. Wszystko musi być zaplanowane: transport, zapasy, infrastruktura, dobór ludzi. Ale właśnie dlatego obecność Polski tam, z całoroczną stacją badawczą, to dowód naszej sprawczości i partnerstwa w systemie” – dodaje Kruszewska.
Udział Polski w COMNAP ma długą tradycję. Zespół ludzi pracujących dla Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego należy do najbardziej aktywnych uczestników grup regionalnych i eksperckich, m.in. w zakresie infrastruktury, bezpieczeństwa, rekrutacji i wspierania badań środowiskowych. Polska od 1977 roku ma status strony konsultatywnej Układu Antarktycznego, czyli współdecydowania o zasadach funkcjonowania Antarktyki. To status przyznawany tylko państwom aktywnie prowadzącym całoroczne badania naukowe.
W nadchodzących latach Polska planuje dalsze wzmacnianie swojej obecności logistycznej i naukowej w regionie. Modernizacja zaplecza technicznego Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego, rozwój kompetencji operacyjnych oraz zaangażowanie w projekty międzynarodowe mają służyć nie tylko polskim badaczom, ale całej globalnej społeczności naukowej. “Wybór Warszawy na miejsce tegorocznego spotkania menadżerów narodowych programów antarktycznych stanowi nie tylko organizacyjne wyróżnienie, ale także okazję do podkreślenia znaczenia polskiej obecności na południowym krańcu świata” – podsumowuje Agnieszka Kruszewska, która w latach 2017-2021 pełniła rolę wiceprzewodniczącej COMNAP.
Więcej informacji na stronie: https://www.comnap.aq oraz https://www.comnap.aq/annual-general-meeting.
